Ngày 21/7/2026, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định 288/2026/NĐ-CP, sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 122/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư. Điểm đáng chú ý nhất của nghị định mới là mức phạt vi phạm đăng ký doanh nghiệp được nâng lên đáng kể, cao nhất lên tới 100 triệu đồng đối với hành vi không kê khai thông tin chủ sở hữu hưởng lợi.
Đây là thay đổi có tác động trực tiếp tới hàng trăm nghìn doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân đang chuẩn bị thành lập, thay đổi nội dung đăng ký hoặc thực hiện nghĩa vụ báo cáo với cơ quan đăng ký kinh doanh. Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp đầy đủ 5 nhóm hành vi vi phạm cùng mức phạt tương ứng theo Nghị định 288/2026/NĐ-CP, giúp doanh nghiệp chủ động rà soát, tránh rủi ro pháp lý không đáng có.
1. Nghị Định 288/2026/NĐ-CP Là Gì Và Có Hiệu Lực Từ Khi Nào?
Nghị định 288/2026/NĐ-CP là văn bản sửa đổi, bổ sung Nghị định 122/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kế hoạch và đầu tư. Nghị định có hiệu lực thi hành kể từ ngày 21/7/2026 – đúng ngày ký ban hành, đồng nghĩa với việc các quy định mới được áp dụng ngay lập tức đối với các hành vi vi phạm phát sinh sau thời điểm này.
1.1. Mục Tiêu Của Nghị Định 288/2026/NĐ-CP
Việc ban hành Nghị định 288/2026/NĐ-CP nhằm nâng cao tính minh bạch trong hoạt động đăng ký doanh nghiệp, siết chặt quản lý thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi, đồng thời tăng cường hiệu quả phòng, chống gian lận, rửa tiền và bảo đảm môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch theo các chuẩn mực quốc tế.
1.1.1. Ai Chịu Tác Động Từ Quy Định Mới?
Nhóm chịu tác động trực tiếp bao gồm: doanh nghiệp mới thành lập, doanh nghiệp có thay đổi nội dung đăng ký (tên, địa chỉ, vốn điều lệ, người đại diện…), chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh, và đặc biệt là các doanh nghiệp có yếu tố chủ sở hữu hưởng lợi cần kê khai theo quy định phòng, chống rửa tiền.
2. Phạt Vi Phạm Đăng Ký Doanh Nghiệp: Kê Khai Không Trung Thực, Không Chính Xác
Nhóm hành vi đầu tiên và cũng là nhóm phổ biến nhất liên quan đến việc kê khai hồ sơ không trung thực hoặc không chính xác.
2.1. Phạm Vi Hồ Sơ Bị Kiểm Soát
Theo quy định sửa đổi tại Điều 43 Nghị định 122/2021/NĐ-CP, các loại hồ sơ bị kiểm soát chặt chẽ về tính trung thực bao gồm: hồ sơ đăng ký doanh nghiệp, chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh; hồ sơ giải thể doanh nghiệp; và thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi cùng các nội dung liên quan.
2.2. Mức Phạt Áp Dụng
Đối với hành vi kê khai không trung thực, không chính xác nội dung hồ sơ nêu trên, mức phạt tiền được áp dụng là từ 30 triệu đồng đến 70 triệu đồng. Đây là mức tăng đáng kể so với quy định trước đây, thể hiện rõ định hướng siết chặt kỷ luật kê khai của cơ quan quản lý nhà nước.
3. Phạt Vi Phạm Thời Hạn Đăng Ký Và Thông Báo Thay Đổi Nội Dung Đăng Ký Doanh Nghiệp
Nhóm hành vi thứ hai liên quan đến việc chậm trễ hoặc không thực hiện nghĩa vụ đăng ký, thông báo thay đổi theo đúng thời hạn quy định.
3.1. Các Mốc Thời Gian Và Mức Phạt Tương Ứng
Nghị định 288/2026/NĐ-CP sửa đổi Điều 44 Nghị định 122/2021/NĐ-CP, quy định cụ thể mức phạt theo từng khoảng thời gian chậm trễ như sau:
- Chậm từ 1 – 10 ngày: Cảnh cáo.
- Chậm từ 11 – 30 ngày: Phạt tiền từ 10 – 20 triệu đồng.
- Chậm từ 31 – 90 ngày: Phạt tiền từ 30 – 40 triệu đồng.
- Chậm từ 91 ngày trở lên: Phạt tiền từ 50 – 60 triệu đồng.
- Không đăng ký/thông báo thay đổi: Phạt tiền từ 30 – 70 triệu đồng.
3.2. Phạm Vi Áp Dụng Của Quy Định Thời Hạn
3.2.1. Các Thủ Tục Chịu Sự Điều Chỉnh
Quy định về thời hạn đăng ký, thông báo thay đổi áp dụng cho nhiều loại thủ tục khác nhau, bao gồm: đăng ký thay đổi nội dung Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, thông báo thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp, đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, thông báo lập địa điểm kinh doanh, đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hoạt động chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh, tạm ngừng kinh doanh hoặc tiếp tục kinh doanh, và thông báo lập chi nhánh, văn phòng đại diện ở nước ngoài.
4. Phạt Đến 100 Triệu Đồng Với Vi Phạm Về Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi
Đây là điểm mới đáng chú ý nhất của Nghị định 288/2026/NĐ-CP, hướng tới việc minh bạch hóa thông tin chủ sở hữu hưởng lợi – một yêu cầu quan trọng trong công tác phòng, chống rửa tiền.
4.1. Không Bổ Sung Thông Tin Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi (Doanh Nghiệp Thành Lập Trước 1/7/2025)
Đối với doanh nghiệp được thành lập trước ngày 1/7/2025 nhưng không bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi theo quy định, mức phạt áp dụng là từ 70 triệu đồng đến 100 triệu đồng – mức phạt cao nhất trong toàn bộ nghị định.
4.2. Không Kê Khai Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi Khi Thành Lập Doanh Nghiệp
Đối với hành vi không kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi ngay tại thời điểm thực hiện thủ tục đăng ký thành lập doanh nghiệp, mức phạt tiền áp dụng là từ 50 triệu đồng đến 100 triệu đồng. Bên cạnh phạt tiền, doanh nghiệp còn buộc phải bổ sung thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi theo đúng quy định.
4.2.1. Vì Sao Quy Định Về Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi Được Siết Chặt?
Việc minh bạch thông tin chủ sở hữu hưởng lợi là yêu cầu bắt buộc để Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về phòng, chống rửa tiền, tài trợ khủng bố. Do đó, đây được xem là nhóm hành vi có mức phạt cao nhất và được cơ quan quản lý đặc biệt quan tâm giám sát.
5. Phạt Vi Phạm Đăng Ký Doanh Nghiệp Về Chế Độ Báo Cáo, Cung Cấp Thông Tin
Nhóm hành vi thứ năm liên quan đến nghĩa vụ báo cáo định kỳ hoặc cung cấp thông tin theo yêu cầu của cơ quan đăng ký kinh doanh.
5.1. Không Báo Cáo Hoặc Báo Cáo Không Trung Thực
Theo Điều 48 Nghị định 122/2021/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung), hành vi không báo cáo, không cung cấp thông tin theo yêu cầu, hoặc báo cáo, cung cấp thông tin không trung thực, không chính xác (bao gồm cả thông tin chủ sở hữu hưởng lợi) sẽ bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng.
5.2. Trách Nhiệm Duy Trì Chế Độ Báo Cáo Thường Xuyên
Doanh nghiệp cần lưu ý rằng nghĩa vụ báo cáo, cung cấp thông tin không chỉ phát sinh một lần mà có thể được cơ quan đăng ký kinh doanh yêu cầu theo từng thời điểm, đặc biệt trong các đợt rà soát, thanh tra chuyên đề về chủ sở hữu hưởng lợi.
6. Doanh Nghiệp Cần Lưu Ý Gì Để Tránh Bị Phạt Vi Phạm Đăng Ký Doanh Nghiệp?
Trước những thay đổi đáng kể về mức phạt, doanh nghiệp cần chủ động rà soát lại toàn bộ quy trình kê khai và cập nhật thông tin đăng ký của mình.
6.1. Kê Khai Đúng Và Đủ Thông Tin
Doanh nghiệp cần đảm bảo hồ sơ đăng ký thành lập, thay đổi nội dung đăng ký, hồ sơ giải thể đều được kê khai đầy đủ, chính xác từng mục thông tin theo yêu cầu của cơ quan đăng ký kinh doanh, tránh tình trạng thiếu sót dẫn đến bị xử phạt.
6.2. Trung Thực Trong Kê Khai Thông Tin Chủ Sở Hữu Hưởng Lợi
Đây là nội dung được nhấn mạnh nhiều nhất trong Nghị định 288/2026/NĐ-CP. Doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp thành lập trước ngày 1/7/2025, cần chủ động rà soát và bổ sung thông tin chủ sở hữu hưởng lợi nếu chưa thực hiện, nhằm tránh mức phạt lên tới 100 triệu đồng.
6.3. Tuân Thủ Đúng Thời Hạn Đăng Ký, Thông Báo Thay Đổi
Doanh nghiệp cần thiết lập cơ chế theo dõi nội bộ để đảm bảo mọi thay đổi về nội dung đăng ký (địa chỉ, người đại diện, vốn điều lệ, chi nhánh…) đều được đăng ký hoặc thông báo trong thời hạn quy định, tránh bị áp dụng các mức phạt tăng dần theo thời gian chậm trễ.
6.4. Chủ Động Tìm Kiếm Tư Vấn Pháp Lý Khi Cần Thiết
Với những thay đổi phức tạp về quy định pháp luật doanh nghiệp, việc chủ động tìm đến các đơn vị tư vấn pháp lý uy tín sẽ giúp doanh nghiệp cập nhật kịp thời quy định mới, rà soát hồ sơ đúng chuẩn và giảm thiểu tối đa rủi ro bị xử phạt vi phạm hành chính.
7. Bảng Tổng Hợp Mức Phạt Vi Phạm Đăng Ký Doanh Nghiệp Theo Nghị Định 288/2026/NĐ-CP
Để tiện theo dõi, dưới đây là bảng tổng hợp nhanh 5 nhóm hành vi vi phạm và mức phạt tương ứng:
| Nhóm hành vi vi phạm | Mức phạt tiền |
|---|---|
| Kê khai không trung thực, không chính xác hồ sơ đăng ký doanh nghiệp | 30 – 70 triệu đồng |
| Chậm đăng ký/thông báo thay đổi từ 11 – 30 ngày | 10 – 20 triệu đồng |
| Chậm đăng ký/thông báo thay đổi từ 31 – 90 ngày | 30 – 40 triệu đồng |
| Chậm đăng ký/thông báo thay đổi từ 91 ngày trở lên | 50 – 60 triệu đồng |
| Không đăng ký/thông báo thay đổi | 30 – 70 triệu đồng |
| Không bổ sung thông tin chủ sở hữu hưởng lợi (DN thành lập trước 1/7/2025) | 70 – 100 triệu đồng |
| Không kê khai chủ sở hữu hưởng lợi khi thành lập doanh nghiệp | 50 – 100 triệu đồng |
| Không báo cáo hoặc báo cáo không trung thực | 50 – 70 triệu đồng |
Nếu có thắc mắc liên quan tới việc đăng ký về doanh nghiệp hoặc liên quan tới vi phạm đăng ký doanh nghiệp cụ thể, thì bạn có thể liên hệ trực tiếp tới Công ty Luật Hoàng Duy được luật sư tư vấn chi tiết theo từng trường hợp.
