Theo Báo Tuổi trẻ và Công luận – Từ ngày 1-9, chính sách hỗ trợ từ Quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ chính thức có hiệu lực, với mức hỗ trợ từ 10 triệu đến 100 triệu đồng/người/lần. Trao đổi với báo chí, Thạc sĩ, Luật sư Nguyễn Văn Duy – Giám đốc Điều hành kiêm Co-Founder Công ty Luật TNHH Hoàng Duy và Cộng sự – đã phân tích cụ thể về đối tượng thụ hưởng, hồ sơ cần chuẩn bị, quy trình giám định thương tật và thời gian nhận hỗ trợ.
Theo Cục Cảnh sát giao thông (Bộ Công an), từ ngày 1/9, chính sách hỗ trợ từ quỹ giảm thiểu thiệt hại tai nạn giao thông đường bộ chính thức có hiệu lực.
Theo quy định mới, quỹ có thể hỗ trợ các trường hợp bao gồm: Nạn nhân bị thương, gia đình có người tử vong do tai nạn giao thông gặp khó khăn về kinh tế; tổ chức, cá nhân trực tiếp tham gia cứu chữa, đưa người bị tai nạn đi cấp cứu và các hoạt động tuyên truyền làm giảm thiểu thiệt hại do tai nạn.
Mức hỗ trợ cụ thể:
- Nạn nhân bị thương (tổn thương cơ thể từ trên 31% đến dưới 81%, khó khăn kinh tế): Hỗ trợ không quá 10 triệu đồng/người/vụ việc.
- Gia đình có nạn nhân tử vong (khó khăn kinh tế): Hỗ trợ không quá 20 triệu đồng/vụ việc.
- Nạn nhân bị thương trên 81%: Quỹ hỗ trợ hoạt động hòa nhập cộng đồng và tiếp tục phát triển, mức tối đa 100 triệu đồng/người/lần.
Ai thuộc diện được hỗ trợ?
Theo luật sư Nguyễn Văn Duy, người gặp tai nạn giao thông muốn nhận hỗ trợ trước hết cần xác định mình có thuộc diện hưởng chính sách theo Điều 85 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và Điều 11, 12 Nghị định 279/2025/NĐ-CP hay không. Nhóm được xem xét hỗ trợ gồm: nạn nhân bị thương với tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 31% đến dưới 81% đang gặp khó khăn kinh tế; gia đình có người tử vong do tai nạn giao thông đang gặp khó khăn kinh tế; nạn nhân bị thương trên 81% (được hỗ trợ hoạt động hòa nhập cộng đồng); và tổ chức, cá nhân trực tiếp giúp đỡ, cứu chữa nạn nhân.
Về mức hỗ trợ: nạn nhân bị thương tỷ lệ tổn thương trên 31% đến dưới 81%, có hoàn cảnh khó khăn, được hỗ trợ không quá 10 triệu đồng/người/vụ việc; gia đình có người tử vong được hỗ trợ không quá 20 triệu đồng/vụ việc; trường hợp thương tích trên 81%, mức hỗ trợ hòa nhập cộng đồng tối đa 100 triệu đồng/người/lần.
Luật sư Duy cũng lưu ý người dân nên loại trừ trước các trường hợp không thuộc diện hỗ trợ để tránh mất công chuẩn bị hồ sơ, gồm: người trực tiếp gây ra tai nạn; nạn nhân có nồng độ cồn, chất ma túy hoặc chất kích thích bị cấm trong người tại thời điểm xảy ra tai nạn; người điều khiển phương tiện không đủ điều kiện lưu hành; tổ chức cứu hộ, cấp cứu đã thu phí dịch vụ của nạn nhân; cán bộ đang làm nhiệm vụ bảo đảm trật tự, an toàn giao thông mà tham gia cứu hộ. Đặc biệt, vụ tai nạn bắt buộc phải được cơ quan công an lập hồ sơ, xác minh, điều tra – nếu không có hồ sơ vụ việc từ cơ quan chức năng thì đương nhiên không đủ điều kiện xét hỗ trợ, bất kể mức độ thương tích thực tế.
Hồ sơ cần chuẩn bị những gì?
Người đề nghị (nạn nhân, thân nhân hoặc tổ chức, cá nhân cứu giúp) cần chuẩn bị:
- Đơn đề nghị hỗ trợ theo mẫu do Bộ Công an ban hành kèm Thông tư 126/2026/TT-BCA;
- Bản sao giấy tờ tùy thân của người đề nghị và của nạn nhân;
- Biên bản khám nghiệm hiện trường, biên bản hoặc kết luận điều tra, xác minh vụ tai nạn của cơ quan công an nơi thụ lý;
- Tài liệu chứng minh tỷ lệ tổn thương cơ thể (kết luận giám định pháp y);
- Giấy xác nhận hoàn cảnh khó khăn kinh tế do UBND cấp xã nơi cư trú cấp, hoặc do cơ quan, tổ chức nơi nạn nhân học tập, làm việc xác nhận;
- Trường hợp có người tử vong: bổ sung giấy chứng tử và giấy tờ chứng minh quan hệ nhân thân để xác định người đại diện hợp pháp đứng đơn;
- Các hóa đơn, chứng từ chi phí thực tế (viện phí, chi phí giám định…) nếu muốn được xem xét hỗ trợ thêm phần chi phí này.
Luật sư Duy cho biết thêm, theo Điều 13 Nghị định 279/2025/NĐ-CP, UBND cấp tỉnh còn có vai trò tổng hợp, đề xuất nhu cầu hỗ trợ theo định kỳ hằng quý gửi Bộ Công an – cơ quan quản lý quỹ. Vì vậy, ngoài việc nạn nhân hoặc gia đình chủ động nộp hồ sơ, có thể còn có một kênh tổng hợp song song từ chính quyền địa phương.
Giám định tỷ lệ tổn thương cơ thể ở đâu, tính như thế nào?
Về thẩm quyền giám định, luật sư Duy phân tích hai tình huống. Nếu vụ tai nạn có dấu hiệu tội phạm và đã bị khởi tố, cơ quan điều tra sẽ chủ động ra quyết định trưng cầu giám định pháp y, gửi đến tổ chức giám định pháp y công lập có thẩm quyền như Trung tâm Pháp y cấp tỉnh, Viện Pháp y Quốc gia (với vụ phức tạp, cần giám định lại hoặc bổ sung), hoặc tổ chức giám định pháp y thuộc Bộ Quốc phòng nếu liên quan quân nhân. Trong trường hợp này, nạn nhân không phải tự làm thủ tục yêu cầu mà chỉ cần phối hợp cung cấp hồ sơ bệnh án, có mặt theo lịch hẹn.
Nếu vụ việc không đủ yếu tố xử lý hình sự hoặc cơ quan điều tra không trưng cầu giám định, nạn nhân hoặc gia đình có thể chủ động làm đơn yêu cầu giám định gửi Trung tâm Pháp y cấp tỉnh nơi cư trú hoặc nơi điều trị, kèm hồ sơ bệnh án, phim chụp X-quang/CT/MRI, giấy ra viện và các tài liệu y tế liên quan; đồng thời nộp chi phí giám định theo biểu phí của tổ chức giám định (khoản chi phí này về sau có thể được xem xét hỗ trợ lại nếu đủ điều kiện).
Về cách tính tỷ lệ tổn thương, luật sư Duy cho biết áp dụng thống nhất theo Thông tư 22/2019/TT-BYT của Bộ Y tế. Mỗi loại tổn thương ở từng bộ phận cơ thể có một khung tỷ lệ phần trăm riêng; khi một người có nhiều tổn thương phối hợp, giám định viên không cộng dồn số học đơn thuần các tỷ lệ mà áp dụng phương pháp cộng lùi theo công thức T = T1 + T2×(100-T1)/100 + T3×(100-T1-T2)/100 + …, nhằm bảo đảm tổng tỷ lệ tổn thương cơ thể của một người không vượt quá 100%. Kết quả cuối cùng được làm tròn theo hướng dẫn của thông tư.
Về thời điểm giám định, luật sư Duy khẳng định hiện pháp luật không quy định một mốc thời gian cứng như phải giám định trong bao nhiêu ngày kể từ khi xảy ra tai nạn. Tuy nhiên, về chuyên môn, việc giám định nên được thực hiện khi thương tích đã tương đối ổn định – tức đã qua giai đoạn điều trị cấp cứu, phẫu thuật (nếu có) và các di chứng đã hình thành rõ. Nếu giám định quá sớm, khi tình trạng thương tích còn thay đổi, kết quả có thể chưa phản ánh chính xác mức độ tổn thương, dẫn tới phải giám định bổ sung hoặc giám định lại, kéo dài thời gian và tốn thêm chi phí.
Nộp hồ sơ ở đâu, bao lâu thì nhận được hỗ trợ?
Về nơi nộp, luật sư Duy cho biết có sự phân định theo tuyến quản lý: nếu tai nạn xảy ra trên các tuyến cao tốc do Cục Cảnh sát giao thông trực tiếp quản lý, hồ sơ nộp tại đơn vị nghiệp vụ thuộc Cục Cảnh sát giao thông; nếu tai nạn xảy ra trên địa bàn địa phương (quốc lộ, tỉnh lộ, đường đô thị, đường nông thôn…), hồ sơ nộp tại Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi xảy ra vụ việc. Người dân có ba cách nộp: trực tiếp tại trụ sở, trực tuyến qua cổng dịch vụ công (nếu đã tích hợp) hoặc gửi qua đường bưu chính.
Nếu hồ sơ đầy đủ, hợp lệ, thời gian xử lý để nhận được hỗ trợ khoảng 10-12 ngày làm việc.
Luật sư cũng nhấn mạnh, điều quan trọng đối với nạn nhân và gia đình là “cần lưu giữ đầy đủ hồ sơ vụ tai nạn, hồ sơ điều trị”, kết quả giám định và các giấy tờ chứng minh hoàn cảnh kinh tế. Đây là những căn cứ giúp cơ quan chức năng có đủ cơ sở xem xét việc hỗ trợ, đồng thời hạn chế việc phải bổ sung hồ sơ nhiều lần.
