Hợp đồng vay tài sản là gì? Liệu hợp đồng vay tài sản có nhiều rủi ro hay không? Dưới đây là những chi tiết về hợp đồng vay tài sản trong bài viết dưới đây.

1. Hợp đồng vay tài sản được hiểu như thế nào? 

1.1 Định nghĩa

Theo Điều 463 Bộ luật dân sự 2015 quy định: 

Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay, khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định

2. Những rủi ro thường gặp phải trong hợp đồng vay tài sản? Một số lưu ý khi lập hợp đồng vay.

2.1. Rủi ro thường gặp phải trong hợp đồng vay tài sản

Hiện nay trên thực tế thì mọi người vẫn chủ quan khi lập hợp đồng vay, mượn và điều đó dẫn đến nhiều rủi ro lớn trong hợp đồng. Dưới đây là những rủi ro gặp phải trong hợp đồng vay:

• Rủi ro về xác định đối tượng: làm hợp đồng vay thì điều quan trọng cần làm là cần xác định chính xác đối tượng vay là gì ví dụ như: tiền, tài sản, bất động sản … để nếu có thể xảy ra tranh chấp về nghĩa vụ hoàn trả thì có thể giải quyết được dễ dàng. Khi xác định được đối tượng rõ ràng như đối với tài sản là vật khi không ghi rõ số lượng, chất lượng thì bên vay có thể trả tài sản không đúng hoặc gây khó khăn trong việc định giá tài sản khi xử lý vi phạm.
• Rủi ro về thu hồi khoản vay: theo Điều 466 Bộ luật dân sự 2015 về nghĩa vụ trả nợ bên vay. Đối với rủi ro này thì thường bên vay hay mất khả năng thanh toán hoặc bên vay cố tình khất không muốn trả, hoặc bên vay tài sản của họ không đủ để đảm bảo. Vì khi tài sản của bên vay không đủ đảm bảo thì thu hồi nợ rất thấp.
•  Rủi ro về lãi suất: một sai lầm phổ biến là trong hợp đồng vay là thỏa thuận lãi suất vượt quá giới hạn pháp luật cho phép. Cụ thể, theo Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, lãi suất vay không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật chuyên ngành có quy định khác. Nếu vượt mức này, phần lãi vượt sẽ không có hiệu lực, sẽ làm mất đi 1 phần thu nhập.
• Rủi ro về mục đích vay:  khi vay thì bên vay phải đưa ra và cam kết rằng mục đích mình đã ghi trong hợp đồng vay là sử dụng đúng mục đúng, hợp pháp nếu như bên cho vay phát hiện ra bên vay sử dụng vào mục đích khác với mục đích đã thỏa thuận thì bên vay có quyền đòi lại tài sản trước thời hạn. Theo Điều 467 Bộ luật dân sự 2015.
• Rủi ro về vấn đề giải quyết tranh chấp: các bên kí kết hợp đồng vay thì nên thỏa thuận rõ ràng về việc thẩm quyền giải quyết khi có tranh chấp bùng nổ ra như: thương lượng, hoặc khởi kiện tại đâu. Điều này giúp tránh xung đột về thẩm quyền và rút ngắn thời gian giải quyết khi phát sinh tranh chấp.

2.2 Một số lưu ý khi lập hợp đồng vay

Hợp đồng vay thì thường được giao kết bằng lời nói hoặc bằng văn bản, nhưng trên thực tế thì hợp đồng vay giao kết bằng lời nói chỉ dành cho những mối quan hệ thân thiết với nhau. Chính vì thế khi có phát sinh những tranh chấp thì bên cho vay phải có nghĩa vụ chứng minh đã thực sự giao tài sản cho bên vay, cho nên điều này thường rất khó thực hiện nếu không có bằng chứng cụ thể. Vì vậy, hợp đồng vay thường được lập thành văn bản, có thể còn được đi công chứng, chứng thực. Dưới đây là một số lưu ý khi lập hợp đồng vay:

1. Lập hợp đồng bằng văn bản có giá trị pháp lý: pháp luật không bắt buộc về việc này nhưng việc lập hợp đồng bằng văn bản là yêu cầu gần như bắt buộc trong thực tiễn, hợp đồng cần có đầy đủ chữ ký của các bên, có thể kèm theo người làm chứng hoặc công chứng để tăng giá trị chứng cứ khi có tranh chấp.
2. Xác định rõ ràng thông tin chủ thể của các bên:  như tên, tuổi, CCCD, địa chỉ cư trú của chủ thể và phải xem chủ thể tham gia kí kết hợp đồng có năng lực hành vi dân sự và pháp luật dân sự hay không. Điều này rất quan trọng trong kí kết hợp đồng vì đó chính là điều kiện tiên quyết để xác định hiệu lực và đảm bảo cho hợp đồng
3. Xác định đối tượng vay: cần phải xác định đúng, rõ ràng tài sản là gì: tiền, vàng, xe, bất động sản… Nếu là tài sản không phải tiền mà là vật thì cần mô tả chi tiết về số lượng, chất lượng, tình trạng, đặc điểm nhận dạng của tài sản vay để tránh tranh chấp sau này.
4. Kiểm soát lãi suất cho phù hợp với luật quy định: phải quy định rõ ràng về lãi suất khi xem từng điều khoản khi lập hợp đồng vay, lãi suất cần được xác định rõ ràng và không vượt quá giới hạn theo Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015. Ngoài ra, cần phân biệt giữa lãi trong hạn và lãi quá hạn để tránh tranh chấp trong quá trình thực hiện hợp đồng.
5. Xác định thời hạn vay và nghĩa vụ trả nợ đúng hạn: các bên cần phải thỏa thuận với nhau rõ ràng về thời hạn vay, cho vay cũng như thời gian trả đối với bên vay. Có thể ghi rõ ngày, tháng, năm hoặc khoảng thời gian cụ thể và cần làm rõ điều kiện gia hạn hoặc xử lý khi đến hạn mà bên vay không trả.
6. Thẩm quyền giải quyết tranh chấp: Hợp đồng cần xác định rõ cơ quan có thẩm quyền giải quyết tranh chấp, có thể là Tòa án hoặc Trọng tài thương mại.

3. Kết luận