Luật Thuế thu nhập cá nhân (TNCN) số 109/2025/QH15 chính thức được Quốc hội thông qua và sẽ có hiệu lực từ ngày 01/7/2026, mang đến nhiều thay đổi quan trọng tác động trực tiếp đến người lao động, nhà đầu tư cá nhân và doanh nghiệp. Đây là một trong những bước cải cách lớn nhằm hiện đại hóa công tác quản lý thuế, mở rộng cơ sở thu thuế trong nền kinh tế số, đồng thời tạo thêm các chính sách ưu đãi để thu hút nhân lực công nghệ cao và thúc đẩy thị trường đầu tư trong nước.
Bài viết dưới đây sẽ tổng hợp chi tiết 3 nhóm điểm mới quan trọng nhất của Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15, giúp cá nhân và doanh nghiệp chủ động cập nhật, chuẩn bị tuân thủ đúng quy định trước khi luật chính thức áp dụng.
1. Bổ Sung Các Loại Thu Nhập Chịu Thuế Mới
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất của Luật số 109/2025/QH15 là việc mở rộng phạm vi thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, nhằm bao quát các loại tài sản, giao dịch mới đang phát triển mạnh trong thực tế nhưng trước đây chưa được quy định rõ ràng.
1.1. Thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng
Theo quy định mới, thu nhập từ chuyển nhượng vàng miếng chính thức được đưa vào diện chịu thuế thu nhập cá nhân. Trong nhiều năm qua, vàng miếng vốn được xem là một kênh tích trữ và đầu tư phổ biến của người dân Việt Nam, tuy nhiên các giao dịch mua bán, chuyển nhượng vàng miếng giữa cá nhân với cá nhân hầu như nằm ngoài diện kiểm soát thuế. Việc bổ sung quy định này cho thấy cơ quan quản lý đang siết chặt hơn việc giám sát các giao dịch tài sản có giá trị lớn, đồng thời tạo sự công bằng hơn giữa các kênh đầu tư.
1.2. Thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số
Cùng với vàng miếng, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản số (digital assets) – bao gồm các loại tiền mã hóa, token, hoặc các tài sản số khác – cũng được chính thức đưa vào diện chịu thuế TNCN. Đây là một bước đi phù hợp với xu hướng phát triển của kinh tế số toàn cầu, khi giao dịch tài sản số ngày càng phổ biến tại Việt Nam nhưng khung pháp lý về thuế trước đây vẫn còn nhiều khoảng trống.
Việc luật hóa rõ ràng quy định này không chỉ giúp tăng nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà còn tạo hành lang pháp lý minh bạch hơn cho các cá nhân, tổ chức tham gia vào thị trường tài sản số, vốn đang được nhiều chuyên gia đánh giá là một trong những lĩnh vực tăng trưởng nhanh nhất hiện nay.
2. Mở Rộng Các Khoản Được Miễn, Giảm Thuế
Bên cạnh việc mở rộng diện chịu thuế, Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 cũng bổ sung thêm nhiều chính sách ưu đãi, miễn giảm thuế nhằm khuyến khích phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy dòng vốn đầu tư trong nước.
2.1. Miễn thuế 5 năm cho nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao
Đây được xem là một trong những chính sách đột phá của luật mới. Cụ thể, đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân là nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao, người lao động sẽ được miễn thuế thu nhập cá nhân trong vòng 5 năm.
Chính sách này được kỳ vọng sẽ tạo ra lực hút mạnh mẽ đối với các chuyên gia công nghệ, kỹ sư phần mềm, chuyên gia AI, dữ liệu lớn (big data) trong và ngoài nước, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển ngành công nghiệp công nghệ số trở thành trụ cột của nền kinh tế. Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, đây cũng là một lợi thế lớn trong việc thu hút và giữ chân nhân tài.
2.2. Giảm thuế đối với lợi tức từ các quỹ đầu tư
Luật mới cũng quy định giảm thuế đối với lợi tức của nhà đầu tư cá nhân được chia từ:
- Quỹ đầu tư chứng khoán;
- Quỹ đầu tư bất động sản;
- Các trường hợp khác theo quy định của pháp luật.
Việc giảm thuế cho các khoản lợi tức từ quỹ đầu tư được xem là giải pháp khuyến khích người dân chuyển dịch dòng tiền từ tiết kiệm truyền thống sang các kênh đầu tư có tổ chức, chuyên nghiệp hơn như quỹ chứng khoán, quỹ bất động sản. Đây cũng là xu hướng phù hợp với các thị trường tài chính phát triển, nơi quỹ đầu tư đóng vai trò quan trọng trong việc huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế.
3. Điều Chỉnh Biểu Thuế Lũy Tiến Từng Phần
Một nội dung quan trọng khác trong Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 là việc điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từng phần, áp dụng đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công.
Việc điều chỉnh này được thực hiện nhằm:
- Phù hợp hơn với mức thu nhập thực tế của người lao động trong giai đoạn hiện nay, khi mặt bằng lương và chi phí sinh hoạt đã có nhiều thay đổi so với thời điểm biểu thuế cũ được ban hành;
- Đảm bảo tính công bằng, hợp lý hơn giữa các nhóm thu nhập khác nhau;
- Đồng bộ với các chính sách thuế và an sinh xã hội mới, tránh tình trạng “thuế đuổi theo lạm phát” khiến người có thu nhập trung bình chịu áp lực thuế ngày càng lớn.
Đây là sự điều chỉnh được nhiều người lao động và chuyên gia kinh tế mong đợi trong suốt thời gian qua, bởi biểu thuế lũy tiến cũ đã tồn tại khá lâu và chưa theo kịp với tốc độ tăng trưởng thu nhập cũng như biến động giá cả sinh hoạt.
4. Thời Điểm Có Hiệu Lực Của Luật Thuế TNCN Số 109/2025/QH15
Theo thông tin chính thức, Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Khoảng thời gian từ khi luật được thông qua đến khi có hiệu lực là giai đoạn quan trọng để:
- Cơ quan thuế hoàn thiện các văn bản hướng dẫn, nghị định, thông tư thi hành chi tiết;
- Doanh nghiệp rà soát, cập nhật lại hệ thống tính lương, kê khai thuế cho người lao động;
- Cá nhân, nhà đầu tư chủ động nắm bắt các quy định mới để có kế hoạch tài chính, đầu tư phù hợp.
5. Doanh Nghiệp Và Cá Nhân Cần Chuẩn Bị Gì?
Theo Thạc sĩ – Luật sư Nguyễn Văn Duy- giám đốc công ty Luật Hoàng Duy và cộng sự có chia sẻ: “những thay đổi trong Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15 góp phần hiện đại hóa công tác quản lý thuế, tạo thuận lợi cho người nộp thuế và thúc đẩy phát triển kinh tế số theo hướng minh bạch, hiệu quả hơn. Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật các quy định mới để tuân thủ pháp luật, giảm thiểu rủi ro và tận dụng hiệu quả các cơ hội từ quá trình chuyển đổi số trong quản lý thuế.”
Để chuẩn bị tốt cho việc áp dụng luật mới từ ngày 01/7/2026, doanh nghiệp và cá nhân nên lưu ý một số việc sau:
- Rà soát các khoản thu nhập phát sinh từ chuyển nhượng vàng miếng, tài sản số để chủ động kê khai, tránh vi phạm về sau.
- Cập nhật chính sách nhân sự đối với các vị trí thuộc nhóm nhân lực công nghiệp công nghệ số chất lượng cao để được hưởng ưu đãi miễn thuế 5 năm.
- Xem xét lại danh mục đầu tư cá nhân, đặc biệt với các khoản đầu tư vào quỹ chứng khoán, quỹ bất động sản để tận dụng chính sách giảm thuế.
- Theo dõi các văn bản hướng dẫn chi tiết từ cơ quan thuế trước thời điểm luật có hiệu lực để áp dụng đúng và kịp thời.
- Tham khảo ý kiến chuyên gia pháp lý, kế toán thuế trong trường hợp phát sinh các giao dịch phức tạp liên quan đến tài sản số, vàng miếng hoặc lợi tức đầu tư.
Kết Luận
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 đánh dấu một bước thay đổi quan trọng trong chính sách thuế tại Việt Nam, với ba nhóm nội dung trọng tâm: mở rộng diện thu nhập chịu thuế (vàng miếng, tài sản số), mở rộng các chính sách miễn, giảm thuế (nhân lực công nghệ số, lợi tức quỹ đầu tư), và điều chỉnh biểu thuế lũy tiến từng phần cho phù hợp với thực tiễn thu nhập hiện nay.
Với hiệu lực áp dụng từ ngày 01/7/2026, đây là thời điểm các cá nhân, doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu, cập nhật để tuân thủ đúng quy định pháp luật, đồng thời tận dụng tốt các chính sách ưu đãi mới nhằm tối ưu hóa nghĩa vụ thuế và kế hoạch tài chính của mình.
