Hôn nhân là gì? Hiện nay có rất nhiều bạn lầm tưởng về hôn nhân chỉ cần ” yêu” là đủ chính vì thế không tìm hiểu kĩ về hôn nhân dẫn đến có rất nhiều sai lầm trong hôn nhân. Dưới đây là bài viết để giải đáp những vấn đề cơ bản liên quan tới hôn nhân.
1. Hôn nhân là gì theo quy định pháp luật?
Dưới góc độ pháp lý, hôn nhân được hiểu là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi hai bên nam, nữ thực hiện việc đăng ký kết hôn hợp pháp tại cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Quan hệ này không chỉ đơn thuần là sự gắn kết về tình cảm mà còn làm phát sinh quyền và nghĩa vụ pháp lý giữa các bên theo quy định của pháp luật.
Theo luật hôn nhân và gia đình 2014 thì ” Hôn nhân là quan hệ giữa vợ và chồng sau khi kết hôn “
Nói cách khác, thì kể từ thời điểm được cấp giấy chứng nhận kết hôn, quan hệ giữa hai người chính thức phát sinh quyền và nghĩa vụ theo quy định pháp luật. Điều này bao gồm các quyền về nhân thân như quyền chung sống, tôn trọng danh dự, nhân phẩm của nhau, cũng như các nghĩa vụ liên quan đến tài sản và con cái.
Hiểu theo cách khác, hôn nhân không đơn thuần là “yêu và cưới”, mà là sự ràng buộc pháp lý lâu dài. Một khi quan hệ hôn nhân được xác lập, mọi hành vi của vợ chồng đều có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý nhất định.
2. Những điều bạn cần biết trước khi kết hôn.
Hiện nay, thì các bạn trẻ đang có xu hướng kết hôn rất nhanh, có khi mới yêu 1-2 tháng đã mong muốn được kết hôn với nhau đơn giản là vì các bạn nghĩ kết hôn chỉ cần yêu nhau là đủ, mà không tìm hiểu kĩ về hôn nhân trước khi suy nghĩ là cùng nhau tiến tới kết hôn.
Thứ nhất, trước khi kết hôn chúng ta cần xem xét về điều kiện đủ để 2 bên được kết hôn hay chưa. Căn vào điều 8 luật hôn nhân và gia đình 2014 thì
Điều 8. Điều kiện kết hôn
1. Nam, nữ kết hôn với nhau phải tuân theo các điều kiện sau đây:
a) Nam từ đủ 20 tuổi trở lên, nữ từ đủ 18 tuổi trở lên;
b) Việc kết hôn do nam và nữ tự nguyện quyết định;
c) Không bị mất năng lực hành vi dân sự;
d) Việc kết hôn không thuộc một trong các trường hợp cấm kết hôn theo quy định tại các điểm a, b, c và d khoản 2 Điều 5 của Luật này.
2. Nhà nước không thừa nhận hôn nhân giữa những người cùng giới tính.
Mặc dù đã có luật quy định rõ ràng về các điều kiện cần và đủ để được kết hôn nhưng vẫn có rất nhiều trường hợp kết hôn trái pháp luật như: kết hôn khi chưa đủ tuổi hay còn gọi là kết hôn chui, bị cưỡng ép kết hôn.
Thứ hai, cần tìm hiểu rõ về quyền và nghĩa vụ của vợ chồng trong hôn nhân.
Trong hôn nhân, cả vợ và chồng đều có quyền và nghĩa vụ bình đẳng như nhau, chế độ 1 vợ 1 chồng, không được dùng bạo lực hay những lời lẽ xúc phạm tới đối phương dù trong trường hợp nào hay bất cứ hoàn cảnh nào xảy ra. Theo điều Điều 19 và Điều 21 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có các nghĩa vụ cơ bản như: Thương yêu, tôn trọng, chung thủy với nhau, cùng nhau chia sẻ trách nhiệm gia đình, bình đẳng trong quyền và nghĩa vụ.
Bên cạnh đó thì có nhiều vụ việc liên quan tới bạo lực gia đình, ngoại tình vẫn xảy ra ở trong xã hội. Điều đó cho thấy pháp luật vẫn chưa đủ răn đe nên vẫn có rất nhiều trường hợp mắc phải nhưng nếu trường hợp muốn ly hôn thì đây cũng có thể là căn cứ để Tòa án giải quyết ly hôn hoặc xử lý theo quy định pháp luật.
Thứ ba, phải rõ ràng về tài chính.
Đây chính là một trong những vấn đề dễ phát sinh và phức tạp trong hôn nhân là tranh chấp nhất là tài sản. Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản hình thành trong thời kỳ hôn nhân được xác định là tài sản chung, trừ trường hợp được chứng minh là tài sản riêng. Đồng thời, theo Điều 47 cho phép vợ chồng thỏa thuận chế độ tài sản trước khi kết hôn (thường gọi là “hợp đồng tiền hôn nhân”). Đây là cơ sở pháp lý quan trọng giúp hạn chế tranh chấp nếu xảy ra ly hôn.
Từ góc nhìn của luật sư, rất nhiều tranh chấp khi ly hôn xuất phát từ việc các bên không phân định rõ tài sản ngay từ đầu hoặc không lưu giữ chứng cứ chứng minh nguồn gốc tài sản. Khi đó, tài sản có thể bị chia đôi theo nguyên tắc chung, dẫn đến thiệt hại đáng kể cho một bên.
Do đó, việc nhận thức rõ về tài sản chung và tài sản riêng, cũng như chủ động thiết lập thỏa thuận tài sản nếu cần thiết, là yếu tố quan trọng để hạn chế rủi ro pháp lý.
3. Những rủi ro pháp lý có thể xảy ra nếu không chuẩn bị kỹ
Dưới góc độ của pháp lý, các rủi ro phổ biến trong hôn nhân thường bao gồm tranh chấp tài sản, mâu thuẫn về nghĩa vụ tài chính, bạo lực gia đình hoặc vi phạm nghĩa vụ chung thủy. Phần lớn các rủi ro này không xuất phát từ yếu tố bất ngờ mà đến từ việc thiếu hiểu biết pháp luật và không có sự chuẩn bị trước khi kết hôn.
Một trong những rủi ro phổ biến nhất là tranh chấp tài sản. Khi không có sự phân định rõ ràng giữa tài sản chung và tài sản riêng, các bên rất dễ phát sinh mâu thuẫn, đặc biệt khi xảy ra ly hôn. Ngoài ra, các nghĩa vụ tài chính phát sinh trong thời kỳ hôn nhân cũng có thể khiến một bên phải chịu trách nhiệm liên đới dù không trực tiếp thực hiện giao dịch.
Bên cạnh đó, các vấn đề như bạo lực gia đình, vi phạm nghĩa vụ chung thủy hoặc không thực hiện nghĩa vụ chăm sóc con cái cũng có thể dẫn đến hậu quả pháp lý nghiêm trọng. Những hành vi này không chỉ ảnh hưởng đến đời sống gia đình mà còn có thể bị xử lý theo quy định pháp luật. Đây là những rủi ro thường xảy ra và bị xem nhẹ, đặc biệt trong các trường hợp kết hôn vội vàng hoặc thiếu hiểu biết pháp luật.
4. Kết luận
Hôn nhân dưới góc độ pháp lý không chỉ là sự gắn kết tình cảm mà còn là một quan hệ được điều chỉnh chặt chẽ bởi pháp luật. Việc hiểu rõ “hôn nhân là gì” và chuẩn bị đầy đủ trước khi kết hôn chính là cách tốt nhất để xây dựng một gia đình ổn định, bền vững và hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý có thể xảy ra.
Liên hệ với công ty Luật Hoàng Duy và cộng sự để được tư vấn và giải đáp thắc mắc,
hoặc liên hệ hotline/ zalo: 033 820 1111 để được hỗ trợ nhanh nhất.
