Tẩu tán tài sản – chia tài sản khi ly hôn!!!

1. Như thế nào thì được coi là tẩu tán tài sản

Tẩu tán tài sản trước/trong quá trình ly hôn là hành vi một bên vợ hoặc chồng cố ý che giấu, chuyển nhượng, bán, cho, tặng, tạo nợ giả đối với tài sản chung – nhằm làm giảm phần tài sản phải chia cho phía bên kia. Đây là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị Tòa tuyên giao dịch vô hiệu, thậm chí xử lý hình sự về tội lừa đảo hoặc lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Theo Điều 33 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản chung của vợ chồng bao gồm: tài sản do vợ, chồng tạo ra, thu nhập do lao động, hoạt động sản xuất, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức phát sinh từ tài sản riêng, và những thu nhập hợp pháp khác trong thời kỳ hôn nhân. Quan trọng: Điều 33 khoản 3 quy định trong trường hợp không có căn cứ chứng minh là tài sản riêng, thì tài sản đó được coi là tài sản chung. Đây là “bảo bối” pháp lý mà ít người biết.

2. 8 chiêu bài tẩu tán tài sản phổ biến nhất – bạn thấy quen nhất chiêu bài nào?

Chiêu phổ biến nhất – tạo nợ chung giả

Đây là chiêu “sát thủ” nhất vì rất khó chứng minh. Người chồng/vợ ký giấy vay 2-5 tỷ với người thân (anh ruột, em ruột, mẹ đẻ), có công chứng đàng hoàng, có chuyển khoản qua ngân hàng (nhưng tiền lại chuyển vòng về tài khoản khác của họ). Khi ra tòa, họ trình giấy nợ và yêu cầu coi đó là “nợ chung của vợ chồng”, phải trừ vào khối tài sản chung trước khi chia. Nếu bạn không có luật sư đủ tinh, bạn sẽ mất 50% của khoản nợ giả đó.

Chiêu thâm hiểm nhất – chuyển tài sản qua doanh nghiệp gia đình

Người chồng dùng tài sản chung góp vốn vào công ty đứng tên cha mẹ ruột, hoặc ký hợp đồng dịch vụ giả với công ty của em trai để rút tiền ra. Đây là kịch bản phức tạp đòi hỏi luật sư phải hiểu cả luật doanh nghiệp – chứ không chỉ luật hôn nhân gia đình.

3. 7 bước bảo vệ tài sản ngay từ bây giờ

Bước 1: Không cho người kia biết bạn đang chuẩn bị

Đây là nguyên tắc số 1. Một khi đối phương biết bạn đang “tìm hiểu pháp luật”, họ sẽ tăng tốc tẩu tán. Đừng bàn với bạn bè chung. Đừng tâm sự trên Facebook. Đừng hỏi luật sư trên điện thoại đang dùng chung mạng wifi nhà. Hãy gọi từ một điện thoại riêng, hoặc đến trực tiếp văn phòng luật sư.

Bước 2: Sao chụp toàn bộ giấy tờ tài sản đang có trong nhà

• Sổ đỏ, sổ hồng các bất động sản (cả 2 mặt, từng trang);
• Đăng ký xe, đăng kiểm xe;
• Sổ tiết kiệm, sao kê ngân hàng các tài khoản (ít nhất 12 tháng gần nhất);
• Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy phép, hợp đồng hợp tác kinh doanh, sổ cổ đông;
• Hợp đồng mua bán bất động sản gốc, hóa đơn, biên lai chuyển khoản thanh toán;
• Báo cáo tài chính công ty (nếu có), bảng kê doanh thu, bản sao hóa đơn lớn;
• Vàng, đá quý, đồng hồ, đồ trang sức – chụp ảnh có ghi ngày tháng.

Gửi tất cả lên email cá nhân, Google Drive cá nhân, hoặc đưa cho người thân tin cậy giữ. Không để bản gốc trong nhà nếu bạn nghi ngờ đối phương sẽ tiêu hủy.

Bước 3: Yêu cầu ngân hàng cấp sao kê chính thức

Theo quy định, mỗi cá nhân có quyền yêu cầu ngân hàng cung cấp sao kê các tài khoản đứng tên mình, hoặc tài khoản mà mình đồng đứng tên. Nếu tài khoản chỉ đứng tên đối phương, bạn không thể trực tiếp lấy sao kê – nhưng Luật sư có thể đề nghị Tòa án yêu cầu ngân hàng cung cấp khi vụ kiện được thụ lý. Đây là cơ chế “lệnh điều tra tài sản” được quy định tại Điều 97 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015.

Bước 4: Liệt kê và định giá sơ bộ tổng tài sản chung

Lập một bảng kê chi tiết tất cả tài sản chung (đứng tên một bên hoặc hai bên), giá trị ước tính, vị trí, thời điểm hình thành. Bảng kê này sẽ là “bản đồ chiến trường” để luật sư xây dựng chiến lược bảo vệ tài sản và đối chiếu sau này. Mỗi món tài sản bị tẩu tán mà bạn không nhớ – có nghĩa là bạn có thể mất luôn tài sản đó.

Bước 5: Liên hệ luật sư để nhờ xin Lệnh phong toả tài sản khẩn cấp

Theo Điều 114, 122 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, khi nộp đơn ly hôn, bạn có quyền yêu cầu Tòa án áp dụng biện pháp khẩn cấp tạm thời: phong tỏa tài khoản ngân hàng, cấm chuyển dịch quyền tài sản đối với bất động sản, cấm thay đổi hiện trạng tài sản đang tranh chấp. Việc này phải làm sớm vì một khi đối phương đã sang tên xong, đã chuyển tiền ra nước ngoài – việc đòi lại sẽ phức tạp hơn rất nhiều lần.

Bước 6: Khởi kiện yêu cầu tuyên vô hiệu các giao dịch tẩu tán

Nếu phát hiện đối phương đã sang tên, đã bán, đã “vay nợ” – không có nghĩa là bạn mất luôn. Theo Điều 124 BLDS 2015, các giao dịch giả tạo bị tuyên vô hiệu. Theo Điều 122, các giao dịch nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba (trong đó có nghĩa vụ chia tài sản chung với vợ/chồng) cũng có thể bị vô hiệu. Luật sư sẽ thu thập bằng chứng (sao kê, lịch sử chuyển khoản, lời khai, dấu hiệu bất thường về giá) để đề nghị Tòa hủy các giao dịch này.

Bước 7: Đàm phán có chiến lược – không “xuống nước” quá sớm

Khi đối phương biết bạn đã có luật sư, đã có lệnh phong tỏa, đã có hồ sơ đầy đủ – họ thường “xuống nước” để đàm phán. Nhưng đừng vì mong muốn “kết thúc cho xong” mà ký bừa thỏa thuận dưới giá trị thật. Luật sư sẽ giúp bạn đàm phán dựa trên sức mạnh pháp lý, đảm bảo bạn nhận được phần công bằng hoặc hơn chứ không phải phần mà “đối phương cho”.

4. Nguyên tắc chia tài sản khi ly hôn.

Quan điểm của Luật sư Trần Nhung văn phòng luật sư Hoàng Duy và cộng sự về việc có phải ly hôn thì Toà lúc nào cũng sẽ chia tài sản 50/50 không?
Trả lời: Để trả lời được câu hỏi này ta sẽ phải căn cứ nhiều yếu tố và các trường hợp phát sinh:
Trường hợp 1: Ưu tiên sự thoả thuận của các bên.
Pháp luật luôn luôn tôn trọng sự thoả thuận của các bên, nên sẽ ưu tiên cho các bên tự thoả thuận với nhau về phân chia tài sản chung khi ly hôn.
Trường hợp 2: Phân chia theo quy định pháp luật
Khi các bên không tự thoả thuận được về phân chia tài sản chung trong thời kỳ hôn nhân thì Toà án sẽ căn cứ quy định pháp luật để giải quyết tranh chấp này.
Điều đầu tiên, Toà án sẽ phải xác định các tài sản tạo lập trong thời kỳ hôn nhân những tài sản nào là tài sản riêng của vợ/chồng; những tài sản nào là tài sản chung 2 vợ chồng, để từ đó mới xác định được tỷ lệ phân chia tài sản.
1. Xác định Tài sản Chung và Riêng
– Tài sản chung: Tạo lập trong thời kỳ hôn nhân, thu nhập từ lao động, kinh doanh, hoa lợi, lợi tức, tài sản được thừa kế/tặng cho chung (quy định cụ thể tại Điều 33 Luật HN&GĐ 2014);
– Tài sản riêng: Được thừa kế riêng, tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân, tài sản hình thành trước hôn nhân (quy định cụ thể tại Điều 43 Luật HN&GĐ 2014);
– Nguyên tắc: Tài sản riêng thuộc về người đó. Tài sản chung chia đôi.
Lưu ý: Tài sản riêng đưa vào kinh doanh chung hoặc mua tài sản chung thì khi ly hôn sẽ được xem xét trả lại phần vốn góp.
2. Nguyên tắc phân chia tài sản chung
Theo quy định tại Khoản 2 Điều 59 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014 về Nguyên tắc giải quyết tài sản của vợ chồng khi ly hôn thì: “2. Tài sản chung của vợ chồng được chia đôi nhưng có tính đến các yếu tố sau đây:
a) Hoàn cảnh của gia đình và của vợ, chồng;
b) Công sức đóng góp của vợ, chồng vào việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung. Lao động của vợ, chồng trong gia đình được coi như lao động có thu nhập;
c) Bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp để các bên có điều kiện tiếp tục lao động tạo thu nhập;
d) Lỗi của mỗi bên trong vi phạm quyền, nghĩa vụ của vợ chồng.”
Do vậy, khi Toà án giải quyết yêu cầu phân chia tài sản khi ly hôn Tòa án sẽ cần phải xem xét thêm yếu tố sau để quyết định tỷ lệ chia và cách chia cho phù hợp và bảo đảm công bằng:
Nếu bạn chứng minh được đối phương có hành vi tẩu tán tài sản, Tòa sẽ tính hành vi đó là lỗi và chia phần hơn cho bạn. Đây là “đòn đánh ngược” pháp lý mà nhiều người không biết.
Thứ nhất, hoàn cảnh của vợ chồng và gia đình như sức khỏe, khả năng lao động và điều kiện kinh tế sau ly hôn.
Thứ hai, công sức đóng góp của từng người trong việc tạo lập, duy trì và phát triển khối tài sản chung trong đó công sức nội trợ và chăm sóc con cái cũng được tính như một dạng đóng góp quan trọng, nhất là đối với người phụ nữ ở nhà.
Thứ ba, bảo vệ lợi ích chính đáng của mỗi bên trong sản xuất, kinh doanh và nghề nghiệp, để việc chia tài sản không làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng làm ăn hoặc quyền lợi hợp pháp.
Thứ tư, xem xét lỗi của mỗi bên trong việc vi phạm quyền, nghĩa vụ vợ chồng. Những hành vi như ngoại tình, bạo lực, tẩu tán tài sản…thì có thể được tính là lỗi và ảnh hưởng đến phần tài sản được chia.
3. Nghĩa vụ chung
Theo quy định tại Điều 60 Luật HN&GĐ 2014 về Giải quyết quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba khi ly hôn thì: “1. Quyền, nghĩa vụ tài sản của vợ chồng đối với người thứ ba vẫn có hiệu lực sau khi ly hôn, trừ trường hợp vợ chồng và người thứ ba có thỏa thuận khác.” Như vậy, để đảm bảo quyền lợi của mình, ngoài việc yêu cầu Toà giải quyết về phân chia tài sản chung thì khi ly hôn cũng cần yêu cầu giải quyết phân chia những khoản nợ chung, nghĩa vụ với bên thứ ba để đảm bảo quyền lợi cho các bên.

5. Những sai lầm khiến bạn thua trong vụ kiện chia tài sản

Sai lầm 1: Nói trước, làm sau

Nói thẳng với đối phương rằng “anh/em sẽ ly hôn” trước khi đã chuẩn bị xong hồ sơ tài sản. giống như bấm còi “ báo động” cho đối phương tăng tốc tẩu tán.

Sai lầm 2: Tin lời “anh/em sẽ tự giác chia công bằng”

Khi đứng trước cám dỗ của đồng tiền, ngay cả những người trước đây tử tế nhất cũng có thể thay đổi. Đừng tin vào lương tâm mà hãy tin vào pháp luật và chứng cứ, tài liệu.

Sai lầm 3: Đứng tên tài sản mà không lưu giữ giấy tờ

Bạn là người đứng tên căn nhà, nhưng giấy tờ gốc đối phương giữ. Khi cần ra tòa, bạn không có gì trong tay. Tệ hơn: đối phương có thể dùng giấy tờ đó để giả mạo chữ ký bạn và sang tên cho người khác.

Sai lầm 4: Bỏ qua tài sản “vô hình”

Tài sản chung không chỉ là nhà đất, ô tô. Còn có: cổ phần, vốn góp công ty; quyền sở hữu trí tuệ; tiền gửi ngân hàng nước ngoài; tiền điện tử; quyền nhận hoa hồng, tiền bản quyền tương lai; quyền yêu cầu trả nợ từ người thứ ba… Mỗi món bỏ sót có thể trị giá hàng tỷ.

Sai lầm 5: Tự đại diện ra tòa với những vụ tài sản lớn

Một vụ chia tài sản 5-10-50 tỷ đồng mà không có luật sư chuyên nghiệp – tỷ lệ thua thiệt đến 30-50% giá trị là chuyện bình thường. Phí thuê luật sư thường chỉ 1-3% giá trị tài sản tranh chấp – nhưng nó quyết định cả số phận tài chính phần đời còn lại của bạn.

6. Khi nào thì nên tìm đến luật sư

• Phát hiện vợ/chồng đột nhiên rút tiền lớn từ tài khoản chung mà không giải thích;
• Thấy giấy tờ vay nợ với người thân của vợ/chồng xuất hiện gần đây;
• Vợ/chồng đột nhiên bàn chuyện sang tên nhà đất, sang tên xe;
• Phát hiện vợ/chồng có tài khoản ngân hàng mới, ví điện tử mới, sàn giao dịch crypto mới;
• Doanh nghiệp gia đình đột nhiên kê khai sụt giảm doanh thu bất thường;
• Vợ/chồng đề nghị bạn “ký giấy thỏa thuận” gì đó về tài sản;
• Cảm thấy không khí trong nhà đột ngột thay đổi, đối phương lạnh nhạt, bí mật;
• Vợ/chồng đã nói thẳng muốn ly hôn – đây là tín hiệu “đỏ” cao nhất.